Eczacının İnternetle İmtihanı 1:

İlacın ve İlaç Dışı Ürünlerin İnternetten Satışı

İnternet, coronavirüs yardım ve yataklığıyla son dönemde yaşamımızın her yanına kaçınılmaz biçimde girdi. Pandeminin hukuk, ticaret ve insan ilişkilerini yeniden düzenleyeceği varsayılmıyor değildi. Ancak sınırlarının bu denli genişleyeceği ve her yanımızı sarıp sarmalayacağı sezilse bile, belki tutmaz düşüncesi de yok değildi. Bütün bunlar boşa çıktı; online ya da dijital veya sanal diyebileceğimiz çerçevenin içine akla gelen hemen her şey sığmaya başladı.

Kuşkusuz en çarpıcı gelişme; online ticaretin sadece mal alışverişiyle sınırlı kalmayıp hizmet sektörüne de el atmış olması. Sağlık alanı ise önce mal, daha sonra da hizmet piyasasında, bütün girift yapısına ve tartışmalara karşın hızla dönüşerek ilginç bir dönemden geçiyor.

İlaç ve eczacılık alanı, online alışverişi, açılan web sitelerini, sosyal medya hesaplarını, fiili durum yaratılarak ilerleyen internet satışlarını tartışadursun; devlet, yani alanın hakimi Sağlık Bakanlığı 10.02.2022 tarihinde, hekimler ve sağlık kuruluşlarına şoke edici bir meşruiyet hizmet çerçevesi sundu: Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik… Bu Yönetmelik’le özellikle pandemide telefon ve internet üzerinden hızlanan yaygın adıyla teletıp uygulamaları artık belli bazı alanlarda ve belli bazı koşulların yerine getirilmesiyle resmen uygulanabilecek hale geldi.

Bu arada, ilaç eczacılık alanında ise özellikle klasik tipteki serbest eczaneleri kara kara düşündüren gelişmeler oluyor ve bazen eczacılar yani meslek mensupları, bazen eczacılık dışı yapılar veya ikisinin işbirliği ile ilacın satışı ve tanıtımında sınırlar zorlanmaya devam ediliyor.

Eczacılar açısından, online satışlar ve tanıtımlar bakımından ortalık toz duman.

Kimin neyi ve nasıl yaptığı, yapılabilir ya da yapılamaz olduğu, yapanların izlendiği ya da imrenildiğinden başlayarak, de facto gelişmelerin formel ve yasal düzlemde formüle edilerek herkes tarafından kullanılabilir kılınması gerektiğini düşünenler olduğu gibi, tamamen yasaklanmasını düşünenlerinin de olduğu geniş bir tartışma skalası vardır.

Bununla ilgili en kesin ve ortak kanaat, teknolojik ve sosyolojik dönüşüme, ilaç-eczacılık hukuksal yapısının ayak uyduramadığı ve mevzuattaki boşluğun hızlıca giderilmesi ihtiyacıdır.

Bu tartışmaların ana akarlardan birisi hiç kuşkusuz, her kafadan bir sesin çıktığı ve odaların hukuk birimleri dahil tatmin edici açıklama ve tavırların olmadığı “Eczacıların internet sitesi açıp açamayacakları, buradan faaliyette bulunup bulunamayacakları, yine eczacıların sosyal medya hesaplarından tanıtım, satış ve danışmanlık yapıp yapamayacakları” konusudur.

Peki eczacılar internet sitesi açabilirler mi, buradan ya da sosyal medya hesaplarından faaliyette bulunabilir mi, ilaç satışı yapabilir mi? Bu soruyu yanıtlayabilmek için, öncelikle bu yazıda ilacın ve ilaç dışı ürünlerin internetten satışı yapılabilir mi sorusuna yanıt arayacağız…

Bunun için de eczacı ve eczane tanımının yapıldığı, yapabilecekleri işlerin ve nasıl yapacaklarının belirlendiği 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanuna bakmamız gerekiyor.

Yasanın 24. maddesi şu şekildedir: “…İlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz. Eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz…”

24. maddenin 1. fıkrasının son iki cümlesi ilk bakışta çok net ve açıklayıcı görünse de aslında ilaç eczacılık dünyası, ilaç, ilaç dışı ürünler ve ilacın tanıtımı ve satışını asla kavrayabilen bir düzenleme değildir.

Açalım…

Eczanede satılabilen ürünlerin satış ve tanıtımında dikkat edilirse sınırlama hükmü, “…ilaçların…” demekle sadece ilaçlar için getirilmektedir. Şu halde ilaçlar internet ve başkaca herhangi bir elektronik ortamda satılmaz. Bu doğru ve net… Peki zaten harıl harıl eczane dışında da satışı yapılan ve aynı zamanda yasaya göre eczanede de satılabilen (6197/m. 28) ilaç dışı ürünlere, örneğin gıda takviyeleri, dermokozmetik ve basit sarf medikal malzemelerinin internetten satışına ne diyeceğiz?...

İlacın ne olduğu ise 6197 sayılı yasanın “Ecza ve Kimyevi Maddeler” başlıklı üçüncü bölümünde (21-29.maddeler arası) ve 43. maddesinde, ayrıca salt bu konuya özgü 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nda (özellikle 1, 12, 13, 18.maddeleleri) belirtilmiş ve ayrıca hangi sağlık ürünlerinin münhasıran ve sadece eczanede satılabileceği(6197/m.28) açıkça belirlenmiştir. Öte yandan ilaç tanımı dışında olan sağlık beyanlı ürünlerde de nasıl hareket edileceği ise 5996 sayılı 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve yönetmeliğinde saptanmıştır.

Bu durumda yasanın “internetten satış yasağı” sadece ilaçlar içindir.

İlaç dışı kabul edilen ve eczanede veya dışarıda satılabilen ürünlerin internetten satılmasında ise herhangi bir engel yoktur. Eczacılar ve eczaneler dışında kalan herkes ilaç dışı ürünleri yasal bir engelle karşılaşmadan dev alışveriş sitelerinde çatır çatır satmaktadır. Şu halde yasanın “…Eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz…” hükmü ayrık tutularak eczacılar için de ilaç dışı ürünler bakımından bir engelinin olmadığını söyleyebilirz.

Böylece 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un 24. maddesinin 1. fıkrasının ilk cümlesi olan  “…İlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz.” kısmına, eczanede satılabilecek diğer ürünler için bir kısıtlama olmadığı şerhiyle birlikte açıklık kazandırmış oluyoruz.

Ancak eczacılar için ne olabileceği tartışması; bir sonraki yazımızda ele alacağımız aynı maddenin 'Eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz...' cümlesinden hareketle bütünlük kazanacak ve sonraki yazıda “Eczacılar internetten satış yapabilir mi?”sorusunun yanıtı ve hukuksal bağlamı ortaya konulacak şekilde konu açımlanmaya devam edilecektir.

Orjinal Yazı ----> https://www.eczacininsesi.com/sis-cani-detay.php?id=161

Eczacının İnternetle İmtihanı 2: 

Eczacılar İnternetten Satış Yapabilir Mi?

Neden yapmasın?... Asıl soru budur…

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Kanununun 24. maddesinin “…İlaçların internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortamda satışı yapılamaz. Eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz…” hükmünden hareket ederek genel ve çok geniş bir çerçeveden internetin eczacılara kapalı olduğu düşünülüyor.

Buna katılmak mümkün değil…

Bir önceki yazıda (Eczacının İnternetle İmtihanı 1: İlacın ve İlaç Dışı Ürünlerin İnternetten Satışı) “internet sitesi açılamaz” hükmü ayrık tutulacak olursa ilaçların değil ama ilaç dışı eczanede satılabilen ürünlerin internet üzerinden eczacılar tarafından satılabileceğini tespit etmiştik.

Yineleyelim; neden hemen herkes satış yapabilirken, asıl bu işin uzmanı olan eczacılar bunu yapamamaktadır.

Bunun eksik bilgiye, eksik yoruma ve genelgeçer yaklaşımlara dayandığı anlaşılıyor.

Öncelikle belirtelim ki; yasanın 24. maddesi sadece ve sadece “ilaçların” internet ve diğer elektronik ortamlarda satışının yapılamayacağını belirtiyor. Şu halde eczanede satılabilen “ilaç ve Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı münhasıran eczanede satılan ürünler” dışında kalan herşey eczacılar tarafından da internet ve elektronik ortamlarda satılabilir. Buna Tespit 1 diyelim…

Ve fakat eczacı tarafından internetten satılabilen ilaç dışı ürünler sadece ve sadece eczacı veya eczane adına açılan internet sitelerinden satılamaz. Zira 6197 sayılı yasanın 24. maddesi aynı zamanda “…Eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz..” hükmünü koymuştur. Buna da değerlendirmemiz çerçevesinde Tespit 2 diyelim.

Tespit 3 daha çarpıcı ve konuyu sonuca bağlıyor:

İnternetten ne anlıyoruz?.. Biz daha geniş bir platform olarak görürken 6197 sayılı yasa, 24. maddesinden anlaşıldığı kadarıyla interneti “..Eczane eczacıları ve eczaneler adına internet sitesi açılamaz…” hükmünden hareketle sadece ve sadece internet sitesi ya da bilinen ismiyle “web sitesi” olarak algılıyor. Bu durumda eczacılar evet web sitesi açamaz ama açılmış ve sahibinin kendileri olmadığı web sitelerinde özellikle de sosyal medya hesaplarında “eczanede satılabilen ilaç dışı ürünleri” satabilirler.

Başka bir deyişle yasa internet sitesi açamaz diyor sosyal medya hesabı açamaz demiyor. Yasada bunu engelleyebilecek bir düzenleme yok. Sosyal medya siteleri eczacıların veya eczanelerin olmadığına göre yasaya göre rahatlıkla buradaki hesaplarından tanıtım yapmaları ve ilaç dışı ürünleri satmaları mümkündür.

6197 sayılı yasanın 28. maddesi ile buna dayanarak çıkarılan Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin “Eczaneden satışı yapılacak ürünler” başlıklı 42. maddesinde beşeri ilaçlar ve Sağlık Bakanlığı’ndan ruhsatlı ya da izinli sağlık ürünlerinin münhasıran eczanede satışının yapılacağı, bunların dışında kalan ve anılan maddelerde belirtilen diğer ürünlerin ise eczaneyle birlikte başka satış yerlerinde de satılabileceği düzenlenmiştir. Bu ürünlerin fiziki ya da sanal herhangi bir yerde, herhangi bir kişi için satışının engellenebileceğine ilişkin herhangi bir ayrım yoktur.

Dolayısıyla ilaçlar ve münhasıran eczanede satışı yapılanlar dışında kalan ürünlerin herkes tarafından ve her türlü internet ve elektronik satış yöntemi kullanılarak satıldığı, ancak iş bunların eczaneler ve eczacılar tarafından satışına geldiğinde engellendiği ya da buna ilişkin tartışmaların sürekli manipüle edildiği bir ortamda elbette sıradışı bir yaklaşımla bunları yazmak ilk anda tepki çekebilir. Buna karşın Halep ordaysa mevzuat bütün açıklığıyla burdadır.

Dijital yaşamın en mahrem yerlere uzandığı bir ortamda bunların tartışılmasının ve halının altına süpürülmemesinin önemi şudur: Sosyolojik gelişmeyi ve geleceği şimdiden ve planlı biçimde hukuksal çerçeve içine almazsanız, bir süre sonra fiili durum yaratılarak doldurulmasına ve zaman içinde merdivenaltı yöntemlerin yasal süreçleri istediği gibi dayatmasına katlanmak zorunda kalırsınız.

Kuşkusuz, istenilen, bu ve önceki yazıda mevzuat yönünden ortada olan ancak eczacılık alanı dışında kalan/tutulan konuların teknolojik gelişmelere uygun, ayrıntılı, halk sağlığını dikkate alacak, geleceği öngörecek şekilde düzenlenmesidir.

Kanaatimizce “Eczacılar internetten satış yapabilir mi?” sorusu; ek bir mevzuat düzenlemesine gerek kalmadan mevcut ilaç eczacılık mevzuatı çerçevesinde, ilaç dışı ürünler için rahatlıkla evet diye yanıtlanabilir. Ancak işin doğrusu, herkesin, her mecradan hukuk ve sağlık düzenini hiçe sayarak girdiği bir alanda, eczacılar için açıkça, ayrıntılı ve modern bir yasal düzenleme yapılmasını sağlamak, çağcıl bir mesleğe yakışacak davranış biçimi olacaktır.

“Eczacının İnternetle İmtihanı” seri yazılarının bundan sonraki üçüncüsünde “Eczacılar internet sitesi açabilir mi?”sorusunu yine genelgeçer tutumların tersine bir yaklaşımla yanıtlamaya çalışacağız.

Orjinal Yazı ----> https://www.eczacininsesi.com/sis-cani-detay.php?id=162

Eczacının İnternetle İmtihanı 3:

Eczacılar İnternet Sitesi Açabilir Mi?

(Hukuksal Çerçeve) 

Yine yanıtımız, karşı soruyla olacak: Neden açmasın?..

Eczacılar bu ülkenin vatandaşı olarak Anayasanın iletişim, bilgi yayma, ifade ve ticaret özgürlüğünden neden yararlanmasın…

Önce hukuksal bir çerçeve çizip, hemen arkasından sonraki yazıda konuya devam edip uygulamadan örnekler vereceğiz.

Genel olarak iletişim hakkı Anayasa’nın 22 ve 26. maddeleri çerçevesinde değerlendirilebilir. Buna göre haber alma ve iletişim özgürlüğü bir hak olarak düzenlenmiş, kitle iletişim araçlarını da içerecek şekilde 22. maddede kapsam ve çerçevesi belirlenmiştir.

Yine düşünce ve kanaat açıklama özgürlüğünün yığınsal iletişim araçlarıyla özgür biçimde yapılabileceği hususu “Düşünce Kanaat Açıklama Özgürlüğü” başlıklı 26. maddede “Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar…” şeklinde belirlenir. Düşünceyi açıklama, bilgi edinme, haber alma ve verme özgürlükleri bu madde çerçevesinde değerlendirilir.

Anayasa; iletişim hakkını, düşünce ve kanaat açıklama ve yayma özgürlüğünü düzenlerken, bir yandan kamu hukukunun en önemli konularından olan temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasını ve bunların kanunla yapılabileceğini belirliyor. Örneğin bunlardan birisi eczacıları da ilgilendirecek şekilde “genel sağlığın korunması” konusudur.

Öte yandan yapılan iş bir yandan sağlık alanıyla ilgiliyken diğer yandan da ticaretle, ticaret hukukuyla ilgilidir. Yani işin içine ticaret yapma özgürlüğü, bunun artık elektronik ortamlarda da yapılabileceği ve bunu çevreleyen hukuksal yapı giriyor.

İlaç-eczacılık bakımından dijitalleşme süreci ise; ilaç, ilaç ve ilaç dışı ürünler ayrımı, eczanenin bir sağlık işletmesi olması, sağlık hukuku, işletme uygulamaları, elektronik iletişim ve ticaret gibi çok yönlü etki altında gerçekten zor bir alana tekabül etmektedir.

Bu yapı nedeniyle Elektronik Haberleşme Kanunu, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, Ticaret Kanunu, Tüketici Haklarını Koruma Kanunu, Kişisel Verileri Koruma Kanunu gibi kanunlarla ve İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik gibi alt mevzuatla gelişen maddi olayların hukuksal çerçevesini de ihmal etmemek gerekiyor.

Bugün internet; ifade özgürlüğü başta olmak üzere mesleki kitleye ve halka dönük demokratik haklardan yararlanmanın en önemli araçlarından birisidir. Bireylerin ya da örgütlerin duyuruları, kamusal işleri, ticaret, alışveriş, bilgi paylaşımı ve buna benzer pek çok konu internet erişimi sayesinde gerçekleşmektedir. Yaşamımıza ticaret yapma biçiminden başlayarak, iletişim kurma, çalışma, dinlenme ve eğlenme biçimine kadar girerken ve çok güçlü değişiklikler yaratırken, bir meslek grubunun başka da örneği olmayacak şekilde internetten yararlanma konusunda geri düştüğünü söylemek gerekiyor. Gerek kamu sağlık yönetiminde, gerek örgütsel ve bireysel düzlemde “ne olursa olsun önce red anlayışının” buna yol açtığını, hatta bu önemli konuda hiç düşünmeden, tartışmaya dahi girmeden ilginç biçimde daha baştan bazı eczacıların karşı çıktığını görüyoruz.

Burada yapılması gereken, önceki yazılarla yaptığımız tespitlere karşın kuşkusuz konu üzerinde enikonu çalışıp öncelikle hukuksal ve sosyal altyapıyı kurmak olmalıdır. Bu yapılırken bir yandan da ilaç ve eczacılık alanındaki elektronik satışlara getirilecek kısıtlamalar şekillenecek ve kanunlardaki belirsizlik ve dağınıklıklar giderilecektir.

Bu çerçevede önerimiz sadece ilaç ve eczacılık alanına özgü bir kanun olması yönündedir. İşin içinde halk sağlığı olduğuna göre yapılması gereken, sosyo-ekonomik yapıyı dönüşür ve gelişirken yakalamak; iş ve işlemler merdivenaltına ya da fiili durum dayatmasına kaymadan öngörebilmektir.

Örneğin düzenleme “İlaç ve Eczacılık Alanında İnternet Uygulamaları Hakkında Kanun” ya da daha özgülleştirilmek isteniyorsa “İlaç ve Eczacılık Alanında Elektronik İşlemler ve Satışların Düzenlenmesi Hakkında Kanun” adları altında özel bir kanun olabilir. Ya da uzun uzun anlattığımız kanunlardaki boşluklardan hareketle başlangıçta yönetmelik düzeyinde bir düzenleme de olabilir. Kanun düzeyinde yapılırsa eczacılara dönük internete ilişkin her türlü haklar, kolaylıklar, satışlar, zorunluluklar net biçimde ortaya konulabilir.

Eczacıların ve eczacı örgütlerinin buna sahip çıkarak öncülük yapması gerekiyor.

Maksadı tam karşılamamakla birlikte burada anlayış olarak ufuk açacak ve yararlanılması gereken bir zorunluluk uygulamasını hemen analım: Türk Ticaret Kanunu, sermaye şirketlerinin (limited, anonim ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler) internet sitesi oluşturmaları veya varsa mevcut web sitelerinin bir bölümünü “bilgi toplumu hizmetlerine” uyarlamalarını (şirketin bazı belge ve bilgileri, duyurularının buradan yayınlanmasını) zorunlu kılmaktadır.

Hukuksal arka planı verdikten sonra, konumuza, yani eczacıların internet sitesi açıp açamayacaklarına dönersek, bağlamı dağıtmadan, kısaca, sadece ilaç satışı yapmak üzere internet sitesi açamayacaklarını söylemek mümkündür ve bu konu çok açık ve nettir. Ancak bu yasaklama çok genel çerçeveden, eczacıların sanki hiçbir şekilde internet sitesi açamayacakları şeklinde yaygın yanlış haline gelmiştir.

Oysa bir eczacı diyelim ülkedeki göçmen sorunlarını tartışmak, ilaç eczacılık haberlerini duyurmak, mesleki dayanışma için platform oluşturmak, memleketini ya da ülkeyi tanıtmak, gezdiği yerleri aktarmak, yemek sitesi açmak istediğinde internet sitesi açamayacak mıdır? Yanıtımız kuşkuya yer vermeksizin açabileceği şeklindedir.

Ve fakat ilaç ve münhasıran eczanede satılan ürünlerin dışında kalan ilaç dışı ürünlerin eczacılarca internet sitesi kurarak satışına ayrıca ve ayrıntılı bakmak gerekecektir. Hemen önden, eczacılığa benzer serbest meslekler için böyle bir yasaklama düşüncesi veya ayrımı olmadığını söyleyelim.

Sonraki yazıda bu konuya devam ederek eczacılar dışında kalan sağlık meslek grupları ya da bağımsız çalışanların veya hastane gibi tüzel kişilerin nasıl internet siteleri açtıkları ve faaliyet gösterdiklerini tartışarak, “yürürlükteki mevzuat eczacıların internet sitesi açamayacaklarını öngörmektedir” iddiasında bulunanları sıcak koltuklarında otururken üzmeye devam edeceğiz.

YAZININ ORJİNALİ---------> https://www.eczacininsesi.com/sis-cani-detay.php?id=163

Eczacının İnternetle İmtihanı 4:

İnternet Sitesi Açılabilir mi? Yasak Sadece Eczacılara Mı?

Bir önceki yazımızda eczacılar internet sitesi açabilir mi sorusunu sormuş, herkes açarken 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Kanununun 24. maddesindeki kısıtlamanın yaygın yanlış olduğunu, sanki hiçbir konuda eczacıların web sitesi açamayacağının bir algı olarak yerleştiğini ve konunun tüm yönleriyle hiçbir şekilde tartışmaya açılmadan üstünün örtüldüğünü, oysa teknolojik/ticari/toplumsal gelişmelerin bunların yeniden düşünülmesini zorunlu kıldığını belirtmiş, genel bir hukuksal çerçeve çizdikten sonra bu yazıda da uygulamadan örnekler vereceğimizi ve benzer çalışma biçimine sahip serbest çalışanlarla, yine benzer işleri yapan sağlık çalışanlarının nasıl internet sitesi açtıklarını ve faaliyet gösterdiklerini göstereceğimizi belirtmiştik.

Benzer serbest meslek sahiplerinden avukatlara baktığımızda; avukatlar ve hukuk bürolarının reklam yasağı yönetmeliğine ve avukatlık kanununa aykırı durumlar olmadığı sürece internet sitesi kurabildiklerin görüyoruz. Nitekim uygulamada örenk alınacak biçimde yaygın biçimde “av. uzantılı” web sitesi bulunmaktadır.

Peki eczacılar gibi sağlık çalışanları?...

Doktorlar nerede çalışırlarsa çalışsınlar internet sitesi kuruyor, muayene ve tedaviye dönük bilgiler veriyor, hatta uzaktan işlemleri çok ileri aşamaya taşıyorlar.

Eczacılara ticaret ve sağlık hukuku bakımından daha yakın olan medikalcilerin ise hemen hepsinin web sitesi var ve önemli ölçüde medikal malzeme satışını internet üzerinden yapıyorlar. Eczaneler için yasaklama varken özel hastanelerin her türlü içeriğe sahip web siteleri var. Bu kategoride sağlık çalışanı olmamakla birlikte, söylenmeden geçilemeyecek olanlardan, ilaç dışı ürünler satışında giderek ilerleyen aktarları söylemeye bile gerek yok.

Gelelim ilaç ve münhasıran eczanede satılan ürünlerin dışında kalan ilaç dışı ürünlerin eczacılarca internet satışı konusuna…

Bunların satışının eczacılar tarafından da yapılabileceğini önceki yazılarda saptamıştık. Biz bunu yeni tartışırken, bugün bütün takviye edici gıda üreticilerinin kapsamlı internet sitelerinin olduğunu ve buralardan çok ciddi satışlar yaptıklarını biliyoruz. Sektör dışı büyük zincir internet siteleri ise internet satışında ilaç dışı ürünlerde çok büyük pazar payına ulaşmış durumdalar.

Peki hepsini bir yana bırakalım; internet satışına meraklı birisiniz ve bir işyeri açtınız, ertesi gün web sitesi açıp, eczanede satılan “ilaç dışı ürünleri” satabilir misiniz?..

Kesinlikle satabilirsiniz.

O halde benzer serbest çalışanlar ve benzer sağlık işi yapanlara baktığımızda geriye internetten satış yapamayan tek bir meslek grubu kalıyor: Eczacılar…

Yanlış yorumlar ve yorumcular yüzünden bugüne kadar kıpırdayamamış, manipüle edilmiş; değişimi algılayamayan, hiç kalem oynatmadan oturduğu yerden ahkâm kesen, ilaçtan, ilaç ve eczacılık hukuku üzerine düşünmekten uzak kişiler ve örgütler tarafından deontoloji ve yasa sopasıyla korkutulmuşlar. Bilrsiniz ki, hiçbir akıl yürütme, hiçbir analiz olmadan ezberden hayır deniyor.

Bu kestirme yaklaşım biçimi nedeniyle eczacıların çok önemli bir kısmı hâlâ hiçbir konuda internet sitesi açamayacağını düşünüyor. “Hiçbir konuda” kısmının özellikle altını çizelim.

Bunu da 6197 sayılı yasanın önceki yazılarda sözü edilen yasağına ve İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanununun idari para cezası içeren maddelerine bağlıyorlar.

Halbuki “ilaç ve münhasıran eczanede satılan ürünlerle” ilgili reklam yasağı, satış yasağı vb kamu sağlığını korumaya dönük sınırlamalar dışında her konuda internet sitesi açılabilir; bilgi verebilir ve nihayet sıradan bir aktar, bir medikalci, bir doktor, bir hastanenin yaptığı sağlık faaliyeti gibi açtığı siteden 6197 sayılı yasanın tanımladığı ve her ticari internet sitesinde satışı yapılan ilaç dışı ürünler için faaliyette bulunulabilir. Bilindiği gibi, sürekli görmezden gelinse de bu alanda fiili durum yaratmaya başlayan eczacılar da az değil.

Burada başka bir tartışma konusu da 6197 sayılı yasanın 24. maddesindeki yasaklama hükmünün hem serbest eczacıyı hem eczaneyi kapsayacak şekilde olması. Kuşkusuz bu konunun da ayrıca tartışılması, bunun sadece ve sadece yürütülen mesleğe ve yapılan işe dönük olduğu şeklinde anlaşılması, başka bir deyişle diğer her konuda bu yasaklamanın Anayasa’nın ticaret yapma ve düşünceleri açıklama özgürlüğüne aykırı olduğunun bilinmesi gerekiyor.

Öte yandan yasal planda yasaklamadan ne anlamak gerekiyor? Başka bir deyişle yasaklamanın amacı ve niyeti nedir? Yasaklama maddesi olan 24. maddenin ruhu, aslında sadece ve sadece bir meslek olarak eczacılara ve sadece bir sağlık kuruluşu olarak eczanelere, sadece eczacılara özgü işler ve sadece eczaneye dönük işler için internet sitesi açılamayacağı şeklindedir.

Zira diğer tüm satışlar eczacı olmayan başkaları tarafından ve eczane olmayan işyerlerinden de zaten yapılabilmektedir.. O halde buradan 6197 sayılı yasanın 28. maddesi ile buna dayanarak çıkarılan Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 42. maddesinde belirtilen ilaç ve münhasıran eczanede satışı yapılacak ürünler dışında kalan tüm ürürnler için açılabilecek bir internet sitesinden satış yapılabileceği açıktır.

Bu konuda temel hak ve özgürlüklerde yasaklamanın/sınırlamanın önceden, kanunda, açık ve net yapılması; buna karşın özgürlüğün önceden sınırlayıcı/yasaklayıcı bir düzenleme yoksa var kabul edilmesi şeklindeki ilkeden aldığını, bunun hukuk tarihimizde önemli açılımlar sağladığını da belirtmek gerekiyor. Örneğin memur sendikalarının ortaya çıkışı ve kuruluşu bu yoldan ilereleyerek fiili durumla gerçekleşmiştir. Her ne kadar bir yasaklama olmasa da önceki yazılarda yazdığımızı tekrar belirtelim; ideal olanı, ilaç eczacılık alanında elektonik işlemlere özel açık bir düzenleme yapmaktır.

Başka hiçbir meslek dalında, bu kadar meramı anlatamayan, bağlamı kopuk, ayrıntısı düzenlenmemiş ve hepsinden de önemlisi herkesin yanlış anladığı bir yasaklama hükmü yok.

Bilirsiniz, devlet memurları için de böyle tersten anlaşılan bir yasaklama efsanesi vardır. Mikrofonu uzatıp hayat pahalılığını ya da göçmen sorununu soran muhabire, memur “ben devlet memuruyum konuşamam” der. Oysa sayısız idari yargı kararıyla saptandığı üzere sadece ve sadece “yapılan işle ve hatta özel olarak kendi yaptığı işle ve oradaki bilgiler veya gizli bilgiler” hakkında konuşulamaz.”

Ama gelin görün ki devlet memuru, kayısının prebiyotik özelliği var mıdır sorusunu bile ben devlet memuruyum konuşamam diye yanıtlayabiliyor.

Tıpkı eczacıların “yassah hemşehrim efsanesi” çerçevesinde bir internet sitesi kurarak “kayısının prebiyotik özelliklerini” anlatamadıkları gibi…

YAZININ ORJİNALİ---------> https://www.eczacininsesi.com/sis-cani-detay.php?id=165

       ÜYE OLMAK İSTİYORUM